Speculative Hoarding भनेको के हो?
- Speculative = भविष्यमा मूल्य (price) बढ्छ वा घट्छ भन्ने अड्कलबाजी (expectation)
- Hoarding = सामान/वस्तुहरू ठूलो मात्रामा भण्डारण गरेर राख्नु
त्यसैले, Speculative Hoarding भन्नाले भविष्यमा मूल्य बढ्छ भनेर सोचेर अहिले सामान जम्मा गरेर राख्नु हो।
यसरी भण्डारण गर्दा बजारमा कृत्रिम रूपमा सामानको अभाव देखिन्छ, जसले गर्दा मूल्य अझै बढ्छ।
उदाहरण
१. व्यापारीहरूले धान, चामल, गहुँ जस्ता अन्नधान्य बजारमा मूल्य बढ्ने अड्कल गर्दै ठूलो मात्रामा गोदाममा जम्मा गर्छन्।
- नतिजा → बजारमा आपूर्ति (supply) कम हुन्छ, मूल्य चढ्छ।
- पछि उनीहरूले उच्च मूल्यमा बेचेर नाफा कमाउँछन्।
२. पेट्रोलियम पदार्थमा:
- अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढ्ने संकेत देखिएपछि ठूला व्यापारी वा आयातकर्ताले पेट्रोल/डिजेल धेरै भण्डारण गर्छन्।
- जसले गर्दा कृत्रिम अभाव सिर्जना हुन्छ र मूल्य बढ्छ।
Nepali Context (सन्दर्भ)
नेपालमा प्रायः त्योहार (जस्तै दशैं–तिहार) अघि व्यापारीहरूले चिनी, तेल, गहुँ, चामल जस्ता वस्तुहरूको speculative hoarding गर्छन्।
- किनभने उनीहरूलाई थाहा हुन्छ, माग (demand) बढ्छ र मूल्य बढ्छ।
- त्यसैले अहिले नै स्टक गरेर पछि महँगोमा बेच्ने उद्देश्य हुन्छ।